انکوژن و پروتوانکوژن و انکوپروتئین چیست؟

پروتوانکوژن‌ها ژن‌هایی هستند که برخی از آنها فاکتورهای رشد سلول، برخی دیگر، رسپتورهای فاکتورهای رشد، دسته‌ای از آنها اجزاء سیستم انتقال پیام داخل سیتوپلاسم، عده‌ای فاکتورهای رونویسی و برخی از آنها فاکتورهای کنترل کننده سیکل سلولی را کد می‌کنند. برخی از ویروسها دارای ژنهایی مشابه انکوژنهای سلولی می‌باشند که در صورتیکه این ویروسها وارد سلولهای عادی شوند با بیان انکوپروتئینها، باعث سرطانی شدن سلولها می‌شوند. انکوژنهای ویروسی را بصورت v-onc نشان می‌دهند. برای مثال، ویروس Rous Sarcoma دارای v-scr و ویروس Rat sarcoma دارای v-ras می‌باشد. محصول پروتوانکوژن‌ها را انکوپروتئین می نامند.ٱنکوژن‌ها یا ژن‌های تومورزا ژن‌های تغییر یافته‌ای هستند که در حالت عادی پروتئین‌هایی را، که در کنترل رشد و تکثیر سلول‌ها نقش دارند، بیان می‌کنند. این ژن‌ها در حالت عادی پروتوانکوژن نامیده می‌شوند. ولی در صورت بروز جهش در پروتوانکوژن‌ها، آنها به انکوژن‌ها تبدیل می‌شوند. انکوژن‌ها باعث بروز سرطان می‌شوند. جهشهایی که پروتوانکوژنها را به انکوژنها تبدیل می‌کنند، اغلب باعث بیان بیش از حد فاکتورهای کنترلی، افزایش تعداد ژن‌های کد کننده آنها و یا تغییر فاکتورهای کنترلی بصورتی‌که فعالیت فاکتورها، افزایش یابد و یا نیمه عمر آنها در سلول زیاد شود، می‌گردد. ابتدا انکوژنها در ویروس‌ها کشف شدند که انکوژن‌های ویروسی نامیده می‌شوند. به واسطه جهش در پروموتر پروتوانکوژنها آنها به انکوژن‌ها فعال تبدیل شده و بیان آنها زیاد شده، تکثیر سلولها افزایش یافته و تومور ایجاد می‌شود.

انکوپروتئین‌ها محصول انکوژن‌ها هستند که در حضور ژن سرکوبگر تومور یا پادگن (آنتی‌ژن) ایجاد می‌شوند. در سلولهای دیپلوئیدی طبیعی دو کپی از هر ژن سرکوبگر وجود دارد. هر دو ژن اغلب از نظر تیپیکی غیر فعال اند. انکوپروتئین‌ها نقشهای زیادی دارند. بعضی به عنوان لیگاند عمل می‌کنند و در سطح سلول گیرنده دارند و مانند فاکتورهای رشد عمل می‌کنند. برخی از آنها به عنوان گیرنده‌های غشایی عمل می‌کنند. برخی از آنها جی پروتئین هستند که به آنها GTP متصل می‌شود.

بخش جدید

بخش جدیدی رو وارد موضوعات وبلاگ کردم با عنوان : اصطلاحاتی که یک بیولوژیست باید بداند!

برای شروع اصطلاحی رو تعریف میکنم که شاید توی درس ژنتیک شنیده باشید: "تراتوژن"

تراتوژن: واژه تراتوژن به هر گونه عامل محيطي اشاره دارد که در دوره پيش از تولد آسيب برساند اين واژه از کلمه يوناني teras     به معني بد شکلي يا هيولايي گرفته شده است.علت انتخاب اين عنوان آن است که علم پزشکي در ابتدا از نوزاداني که عميقا آسيب ديده بودند به تاثيرات زيانبخش پيش از تولد پي برد.با اين حال آسيبي که تراتوژنها وارد مي کنند هميشه ساده و قابل فهم نيست و به چندين عامل بستگي دارد.
مقادير بيشتري از تراتوژنها در دوره هاي زماني مي توانند محيطهاي زيانبخش را تحمل کنند.
وجود چندين عامل مخرب به طور هم زمان،مانند تغذيه بد،فقدان مراقبت پزشکي و تراتوژنهاي بيشتر مي توانند تاثير يک عامل زيانبخش تنها را وخيم تر کنند. 

=>فرزندی بدنیا میاد که ژنوتیپش کاملا طبیعیه ولی ناهنجاری مادرزادی داره!

بیوشیمی کارشناسی ارشد (3)

ساختمان سوم

تا خوردن و گرد شدن رشته پلی‏پپتید، بطوری‏که Folding در آن ایجاد شود را ساختمان سوم آن می‏نامیم.

* در ساختمان سوم اسیدهای آمینه‏ای که دور از هم هستند وارد میان‏کنش می‏شوند.

ویژگی‏ها: 1- در این ساختمان عمده‏ترین نیروی موثر در تا خوردن پروتئین‏ها میان‏کنش‏های هیدروفوب است. 2- دومین نیرو پیوندهای الکترواستاتیک یا یونی بین ریشه‏های جانبی اسیدهای آمینه با بارهای (+) و (-) که در نتیجه باعث نزدیک شده اسیدهای آمینه با بارهای مخالف می‏شود. 3- پیوندهای هیدروژنی بین ریشه‏های جانبی. 4- پیوندهای دی‏سولفیدی بین ریشه‏های جانبی سیستئین.

ساختمان چهارم

زمانی که چند رشته پلی‏پپتید ساختمان سوم آنها تشکیل شده باشد و هر یک دارای یک Folding مستقل باشند و به یکدیگر متصل شوند، ساختمان چهارم ایجاد می‏شود.

** اگر بر روی پروتئینی که دارای ساختار چهارم است یک دترجنت مانند SDS (دارای سر آبدوست و دم آبگریز) اضافه کنیم : Subunit ها از یکدیگر باز می‏شوند، به هر کدام از آنها بر اساس اندازه SDS متصل می‏شود و هرچه Subunit بزرگتر باشد SDS بیشتری به آن متصل می‏شود. SDS ها از دم آبگریز به پروتئین متصل می‏شوند بنابراین هرچه پروتئین بزرگتر باشد، بارهای منفی روی آن بیشتر قرار می‏گیرد و پروتئین Unfold می‏شود یعنی همان ساختمان اول

 پروتئین‏های رشته‏ای (فیبری)

کلاژن

یک ساختمان دوم کم نظیر است. عمده ترین پروتئین بافت پیوندی و عمده‏ترین پروتئین تشکیل دهنده ماتریکس خارج سلولی است. چپ‏گرد و نامحلول در آب است. در ساختمان کلاژن واحدهای تکرار شونده به نام تروپوکلاژن وجود دارند. در هر تروپوکلاژن سه رشته پلی‏پپتیدی وجود دارد که هلیکس سه رشته‏ای به نام Triple helix را تشکیل می‏دهند.

* در بین تروپوکلاژن‏ها پیوند دی‏سولفیدی وجود دارد و در بین Triple helix ها پیوند هیدروژنی برقرار است.

* کلاژن حاوی 33% گلیسین ،  25% پرولین، هیدروکسی پرولین، لیزین و... و در نهایت  11% آلانین است.

خواص پزشکی

لیزین و پرولین کلاژن پس از سنتز هیدروکسیله می‏شوند. آنزیمی که آنها را هیدروکسیله می‏کند پرولیل هیدروکسیلاز و لیزیل هیدروکسیلاز است که هر دوی این آنزیم‏ها برای فعالیت نیاز به ویتامین C، Fe، O2 و آلفا-گلوتارات دارند. ** در نتیجه کمبود ویتامین C ⃪ عدم تشکیل پیوندهای هیدروژنی بین هیدروکسی Pro و هیدرکسی Lys و ناپایداری کلاژن⃪ لق شدن دندان‏ها، خونریزی زیر پوستی، رگ‏ها نازک می‏شوند و...

* لیزیل اکسیداز: با اکسید کردن ریشه‏های جانبی لیزین‏ها باعث اتصال آنها به یکدیگر می‏شوند. کمبود مس باعث فعالیت این آنزیم می‏شود .....بیماری Manke (نوعی عقب ماندگی)                                                                                                            

ادامه نوشته

بیوشیمی کارشناسی ارشد (2)

پروتئین‏ها

بیوشیمی هارپر -  لنینجر

برگرفته از کتاب احسان صیامی-دکتر گلناز رفیعی

پروتئین‏ها از اتصال تعداد زیادی پلی پیتید، با وزن مولکولی بسیار زیاد، در حدود 5000 تا چندین میلیون واحد کربنی به وجود می­آیند.

ساختمان اول

این ساختمان توالی اسیدهای آمینه و همچنین محل قرارگیری پیوندهای دی‏سولفید را شامل می‏شود.

* در تشکیل ساختمان اول فقط پیوند پپتیدی شرکت دارد که نوعی پیوند کوالانت است.

ساختمان دوم

اشکال منظمی که در قسمت‏هایی از بدنه یک پلی‏پپتید ایجاد می‏شود، که بر اساس قوانین ترمودینامیک پایدارترین حالتی است که در تقابل نیروهای بین مولکول‏ها و اتم‏ها حاصل می‏شود.

* ساختمان دوم یا بصورت تکرار شونده : α-Helix (ساختمان مارپیچی) و β- Sheet (ساختمان چین‏دار)

یا بصورت غیر تکرار شونده : Turns (خمیدگی‏ها) و Loops (حلقه‏ها) وجود دارد.

α-Helix

یکی از پایدارترین انواع حالات چرخش‎ها است. اولین بار در ساختمان کراتین-آلفا شناسایی شد.

* مشخصات: 1- مارپیچ راست گرد است. 2- ریشه‏های جانبی اسیدهای آمینه به سمت خارج مارپیچ قرار گرفته‏اند. 3- در یک دور کامل مارپیچ 6/3 ریشه (Residue) اسید آمینه وجود دارد. 4- طول یک دور کامل آن 4/5 آنگستروم است. 5- تشکیل پیوندهای هیدروژنی بین صفحات پپتیدی بدنه ( عامل اصلی تشکیل ساختار α).

* مارپیچ آلفا غنی از Val-Lue-Isoleu است.

* Pro و Gly به علت کوچک بودن ریشه جانبی به ندرت در این این زنجیره وجود دارند.

* هرچه شاخه جانبی آبگریز‏تر باشد، ساختار α پایدارتر است.

ادامه نوشته

تاثیر ژن Myc در رشد و ثبات stem cells!

خبرگزاری ایسکانیوز:‌ محققان دانشگاه جورجیا در تحقیقات خود دریافتند که ژن بروز سرطان موسوم به Myc نقش مهمی در رشد و ثبات سلول های بنیادی ایفا می کند.

به گزارش گروه علمی پژوهشی باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران "ایسکانیوز" به نقل از Science Daily ، سلول های بنیادی ارگانیسم های چند سلولی هستند که قابلیت تبدیل به سایر سلول ها را دارند.
محققان از پیش بر این باور بودند که Myc ژن عامل بروز سرطان است ولی در تحقیقات اخیری که صورت گرفته مشخص شد که این ژن نقش بسیار مهمی در رشد سلول های بنیادی دارد.
کشف عملکرد این ژن می تواند اثر بسیار مهمی روی یافت فرآیند رشد سلول های بنیادی و هدف درمانی آن ها داشته باشد.
محققان دریافتند که ژن Myc در رشد و حفظ سلول های بنیادی مؤثر بوده و در تغییرات گسترده تجلی ژن ها اثر می گذارد.
نقش دیگر این ژن زمانی است که سلول های بنیادی به انواع سلول های دیگر تفکیک می شوند.
این ژن با سرکوب ژن تنظیم کننده قوی موسوم به GATA6، روند قدرتی مضاعف را حفظ می کند.
این روند قدرتی مضاعف، ویژگی ارثی برای تولید انواع سلول های مختلف است که از سلول های جنینی تا اورگانیسم های مختلف را شامل می شود.
به نوعی ژن Myc توانایی سلول های بنیادی را در ایجاد سلول های مختلف حفظ می کند و حفظ این فرآیند کمک بزرگی به ابداع انواع روش های درمانی برای بیماری هایی چون دیابت، بیماری های قلبی عروقی و سایر اختلالات عصبی می کند.

بازی بهترین آموزشه!

 

 

درخصوص فرهنگ کار تیمی- بازی بهترین آموزشه

 

 

در مهد کودکهای ایران 9 صندلی میذارن و به 10 بچه میگن هر کی نتونه سریع برای خودش یه جا بگیره گرگه و .... ادامه بازی. بچه ها هم همدیگه رو  هل میدن تا خودشون بتونن روی صندلی بشینن.

 

با این بازی ما از بچگی به کودکان خود آموزش میدیم که هرکی باید به فکر خودش باشه.

در مهد کودکهای ژاپن 9 صندلی میذارن و به 10 بچه میگن اگه یکی روی صندلی جا نشه همه باختین. لذا بچه ها نهایت سعی خودشونو میکنن و همدیگه رو طوری بغل میکنن که  كل تيم  10 نفر  روي 9 تا صندلي جا بشن و كسي بي صندلي نمونه. بعد 10 نفر روی 8 صندلي، بعد 10 نفر روی 7 صندلي و  همینطور تا آخر.

 

با این بازی اونا به بچه هاشون فرهنگ همدلی و کمک به همدیگه رو یاد میدن.

 

گوشه ای ازسخنرانی همایش کیفیت