اصطلاح "
كدكس اليمنتاريوس" ريشه لاتين داشته و به معناي "قانون غذا" است. اين
اصطلاح دربرگيرنده مجموعه اي از استانداردها است كه به صورت هماهنگ با
قوانين ديگر مانند قانون رعايت بهداشت و كيفيت در توليد و روشهاي شناخته
شده تجزيه و تحليل، نمونه گيري و با رعايت اصول كلي ديگر به اجرا در ميآيد
و شامل استانداردهايي براي كليه مواد غذايي، اعم از تبديلي، نيمه تبديلي،
خام يا آماده مصرف ميباشد.
كميسيون
كدكس آليمنتاريوس، در سال 1961 توسط سازمان خواروبار جهاني
(FAO)
با عضويت چندين دولت
تاسيس گرديد و از سال 1962 مسوليت تدوين و اجراي
استانداردهاي غذاي
FAO
و سازمان بهداشت جهاني
(WHO)
را بر عهده گرفت. اهداف اين طرح شامل حفظ سلامت مصرف كنندگان، رعايت موازين
بهداشتي در تجارت مواد غذايي و ايجاد هماهنگي در كليه فعاليتهاي مرتبط با
تدوين استانداردهاي غذايي ميباشد.اهداف كدكس
شامل حفظ سلامت مصرفكنندگان، رعايت موازين بهداشتي در تجارت مواد غذايي و
ايجاد هماهنگي در كليه فعاليتهاي مرتبط با تدوين استانداردهاي غذايي
ميباشد.
كمسيون
مشترك WHO/FAO
و كدكس مواد غذايي براي اولين بار در سال 1990 اجلاسيه اي به منظور بررسي
نقش زيستفناوري در توليد مواد غذايي تشكيل داد و سپس در سال 1995 موافقت
نمود كه يك كميته كاري بين دولتي با عنوان "مواد غذايي حاصل از فناوري
زيستي" تشكيل دهد تا در زمينههاي تجزيه و تحليل و ارزيابي خطر، ايمني،
نشانهگذاري و اثرات تغذيهاي اين موادغذايي كار كرده و ضمن ارائه تعاريفي
براي" فرآوردههاي حاوي سازوارههاي اصلاحشده ژنتيكي حاصل از زيستفناوري
نوين، سازوارههاي اصلاحشده توسط مهندسي ژنتيك، روشهاي مورد استفاده در
ايجاد مولكولهاي
DNA
نوتركيب يا موجودات تراريخته"، اقدام به جمع آوري مدارك نموده و
پيشنويسهايي تهيه كند.
با اين ديدگاه، گروه كاري
غذاهاي حاصل از فناوري زيستي از سال 1999 به دبيري ژاپن فعاليت خود را آغاز
نمود و هدف آن برآورده كردن انتظار جهاني در جهت تدوين مقرراتي براي
ارزيابي سلامت و ارزش تغذيهاي غذاهاي حاصل از فناوري زيستي در طي چهار سال
بود.با در نظر
گرفتن اولويتها، گروه كاري تصميم گرفت دو مسئله را در دستور كار خود قرار
دهد: تدوين يك سري اصول كلي براي تجزيه و تحليل احتمال خطر غذاهاي حاصل از
فناوري زيستي، شامل مواردي چون : اتخاذ تصميم بر اساس اصول علمي، ارزيابي
پيش از ورود محصولات به بازار، بررسي شفافيت، پايش پس از عرضه در بازار و
ساير عوامل قانوني در صورت نياز. همچنين تدوين راهنماهاي اختصاصي براي
ارزيابي خطر اين غذاها، بررسي اثر طولاني مدت غذاها بر سلامت مصرفكنندگان
و اثرات ناخواسته آنها بود.
در مدت چهار سال فعاليت
پيشبينيشده، گروه كاري، تدوين سه استاندارد را كه در دستور كار قرار
داشت، همراه با ضمايم آنها به پايان رساند. عناوين استانداردهاي مذكور در ادامۀ مطلب...