اصطلاح " كدكس اليمنتاريوس" ريشه لاتين داشته و به معناي "قانون غذا" است. اين اصطلاح دربرگيرنده مجموعه اي از استانداردها است كه به صورت هماهنگ با قوانين ديگر مانند قانون رعايت بهداشت و كيفيت در توليد و روش‌هاي شناخته شده تجزيه و تحليل، نمونه گيري و با رعايت اصول كلي ديگر به اجرا در مي‌آيد و شامل استانداردهايي براي كليه مواد غذايي، اعم از تبديلي، نيمه تبديلي، خام يا آماده مصرف مي‌باشد.

كميسيون كدكس آليمنتاريوس، در سال 1961 توسط سازمان خواروبار جهاني (FAO) با عضويت چندين دولت تاسيس گرديد و از سال 1962 مسوليت تدوين و اجراي استانداردهاي غذاي  FAO و سازمان بهداشت جهاني  (WHO) را بر عهده گرفت. اهداف اين طرح شامل حفظ سلامت مصرف كنندگان، رعايت موازين بهداشتي در تجارت مواد غذايي و ايجاد هماهنگي در كليه فعاليت‌هاي مرتبط با تدوين استانداردهاي غذايي مي‌باشد.اهداف كدكس شامل حفظ سلامت مصرف‌كنندگان، رعايت موازين بهداشتي در تجارت مواد غذايي و ايجاد هماهنگي در كليه فعاليت‌هاي مرتبط با تدوين استانداردهاي غذايي مي‌باشد.

كمسيون مشترك WHO/FAO و كدكس مواد غذايي براي اولين بار در سال 1990 اجلاسيه اي به منظور بررسي نقش زيست‌فناوري در توليد مواد غذايي تشكيل داد و سپس در سال 1995 موافقت نمود كه يك كميته كاري بين دولتي با عنوان "مواد غذايي حاصل از فناوري زيستي" تشكيل دهد تا در زمينه‌هاي تجزيه و تحليل و ارزيابي خطر، ايمني، نشانه‌گذاري و اثرات تغذيه‌اي اين موادغذايي كار كرده و ضمن ارائه تعاريفي براي" فرآورده‌هاي حاوي سازواره‌هاي اصلاح‌شده ژنتيكي حاصل از زيست‌فناوري نوين، سازواره‌هاي اصلاح‌شده توسط مهندسي ژنتيك، روش‌هاي مورد استفاده در ايجاد مولكول‌هاي DNA نوتركيب يا موجودات تراريخته"، اقدام به جمع آوري مدارك نموده و پيش‌نويس‌هايي تهيه كند. با اين ديدگاه، گروه كاري غذاهاي حاصل از فناوري زيستي از سال 1999 به دبيري ژاپن فعاليت خود را آغاز نمود و هدف آن برآورده كردن انتظار جهاني در جهت تدوين مقرراتي براي ارزيابي سلامت و ارزش تغذيه‌اي غذاهاي حاصل از فناوري زيستي در طي چهار سال بود.با در نظر گرفتن اولويت‌ها، گروه كاري تصميم گرفت دو مسئله را در دستور كار خود قرار دهد: تدوين يك سري اصول كلي براي تجزيه و تحليل احتمال خطر غذاهاي حاصل از فناوري زيستي، شامل مواردي چون : اتخاذ تصميم بر اساس اصول علمي، ارزيابي پيش از ورود محصولات به بازار، بررسي شفافيت، پايش پس از عرضه در بازار و ساير عوامل قانوني در صورت نياز. همچنين تدوين راهنماهاي اختصاصي براي ارزيابي خطر اين غذاها، بررسي اثر طولاني مدت غذاها بر سلامت مصرف‌كنندگان و اثرات ناخواسته آنها بود.

در مدت چهار سال فعاليت پيش‌بيني‌شده، گروه كاري، تدوين سه استاندارد را كه در دستور كار قرار داشت، همراه با ضمايم آنها به پايان رساند. عناوين استانداردهاي مذكور به شرح زير مي‌باشد:


- راهنماي تجزيه و تحليل احتمال خطر ناشي از غذاهاي غذاهاي حاصل از فناوري زيستي؛

- راهنماي ارزيابي خطر گياهان حاويDNA نوتركيب و پيوست ارزيابي حساسيت‌زايي احتمالي غذاهاي حاصل از گياهان حاوي DNA نوتركيب؛

- راهنماي ارزيابي خطرريزسازواره‌هاي حاوي DNA نوتركيب و پيوست راهنماي ارزيابي حساسيت زايي احتمالي غذاهاي حاصل از ريزسازواره‌هاي حاوي DNA نوتركيب

در بيست و ششمين اجلاسيه بين المللي كميسيون كدكس در سال 2004، ضرورت تشكيل مجدد گروه كاري مذكور به تصويب اعضا رسيد و ژاپن ماموريت يافت كه يك طرح پيشنهادي شامل اهداف تشكيل گروه كاري و دامنه فعاليت آن تهيه و براي اعضا ارسال نمايد. در اين طرح بر روي آبزيان تراريخته بخصوص ماهي، حيوانات كلون‌شده، گياهان تراريخته بخصوص گياهاني كه مواد زيستي فعال ترشح مي‌كنند و همچنين ميزان كم غذاهاي تراريخته مجاز تاكيد شده است.

تدوين مواردي مثل برچسب‌گذاري و روش‌هاي نمونه‌برداري و شناسايي اين غذاها به كميته‌هاي مربوطه واگذار شد.

اين گروه كاري، در اولين اجلاس خود در سال 2000 در ژاپن تصميم گرفت كه  يك گروه كاري موردي را براي تعيين و تدوين روش‌هاي آزمايش غذاهاي حاصل از فناوري زيستي تشكيل دهد كه سرپرستي آن را آلمان عهده دار شد. اين گروه كاري موظف شد فهرستي از روش‌هاي آزمايش مناسب و قابل دسترسي و انجام را همراه با مشخصات عملكردي و وضعيت صحه‌گذاري آنها تهيه كرده و در اختيار گروه كاري بگذارد. اين فهرست مي‌بايستي شامل روش‌هاي جستجو يا شناسايي غذاهاي حاصل از زيست فناوري باشد كه براي تهيه آن، از تمام كشورهاي عضو سازمان‌هاي بين‌المللي علاقمند دعوت شد تا اطلاعات مورد نياز را در فرم مشخصي ( شامل روش‌ها، معيارهاي كارآيي و وضعيت صحه‌گذاري) براي دبير ارسال نمايند. پس از دريافت پاسخ‌ها، توافق شد كه فهرست مذكور به كميته نمونه‌برداري و روش‌هاي آزمون كدكس(CCMAS) ارسال گردد و به اين كميته پيشنهاد شود كه روش‌هاي آزمون ديگر را نيز بر اساس پيشنهادات اعضاي كدكس براي غذاهاي حاصل از فناوري زيستي تهيه نمايد.

از ميان روش‌هاي پيشنهادي، روش‌هايي انتخاب شدند كه در مطالعات بين آزمايشگاهي و با شركت حداقل 5 آزمايشگاه تاييد شده و معيارهاي كدكس براي انتخاب روش‌هاي آزمون را دارا بودند.

اكثر روش‌ها بر اساس واكنش زنجيره‌اي پليمراز (PCR) كه هم به منظور غربالگري و هم براي جستجوي اختصاصي DNA مناسب هستند، پايه گذاري شدند. براي سنجش‌هاي كمي نيز از روش‌هاي مختلف واكنش زنجيره‌اي پليمراز استفاده شده بود. دو روش نيز بر اساس جستجوي غذاهاي حاصل از زيست فناوري نوين را در برنامه خود دارد كه براي اظهار نظر به كشورهاي عضو ارسال شده است.

فعاليت‌هاي اين گروه كاري بر اساس مجموعه‌اي از مشورت‌هاي تخصصي علمي درباره ايمني و جنبه‌هاي تغذيه‌اي غذاهاي GM است كه توسطFAO و WHO انجام مي‌شود. اين مشورت‌هاي تخصصي در عين اين كه در راستاي موضوعات مرتبط با گروه كاري انجام مي‌شود، كاملا مستقل از بحث‌هاي درون دولت‌ها است و با موضوعات به صورت كاملا علمي برخورد مي‌نمايد.

هدف از انجام مشورت‌هاي تخصصي عبارتند از:

- بررسي روش‌هاي موجود براي ارزيابي سلامتي و خواص تغذيه‌اي غذاهاي حاصل از زيست‌فناوري با در نظر گرفتن نگراني‌هاي عمومي و تجارب به دست آمده در آزمايش اين نوع غذاها؛

- ارائه توصيه در رابطه با نيازها و اولويت‌ها براي ارزيابي جنبه‌هاي بهداشتي و تغذيه‌اي غذاهاي حاصل از زيست‌فناوري.


به نقل از سایت کدکس